کتاب صوتی شرح زندگانی من – جلد دوم: تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه: از سلطنت مظفرالدین شاه تا قرارداد وثوق الدوله با انگلیس، اثر عبدالله مستوفی با صدای افشین اعتماد را از نشر صوتی نیک بشنوید.
برای شناخت تاریخ، همیشه نباید تنها سراغ فرمانها، قراردادها و نام پادشاهان رفت؛ گاهی شیوه اداره یک وزارتخانه، گفتوگوی مردم در کوچهوبازار یا روایت یک کارگزار دولتی، تصویری زندهتر از گذشته میسازد. کتاب صوتی شرح زندگانی من – جلد دوم، نوشته عبدالله مستوفی، روایتی دستاول از جامعه و دستگاه اداری ایران، از آغاز سلطنت مظفرالدینشاه تا قرارداد وثوقالدوله با انگلیس است؛ دورانی پرآشوب که انقلاب مشروطه، تغییر سلطنتها، نفوذ قدرتهای خارجی، جنگ، قحطی و تلاش برای نوسازی کشور را در خود جای داده است.
عبدالله مستوفی کتاب صوتی شرح زندگانی من – جلد دوم، خاطرات شخصی خود را به بستری برای روایت تاریخ اجتماعی و اداری ایران تبدیل میکند. او از خانوادهای قدیمی در دستگاه دیوانی قاجار بود و خود نیز سالها در مسئولیتهای حکومتی فعالیت داشت؛ بنابراین بسیاری از رویدادها را نه از فاصلهای دور، بلکه از درون ساختار قدرت و با شناختی نزدیک از رجال، ادارهها و مناسبات سیاسی آن زمان روایت میکند. جلد دوم حدود ۲۳ سال از تاریخ ایران را در بر میگیرد؛ از جلوس مظفرالدینشاه تا سالهای پایانی دهه ۱۲۹۰ خورشیدی. در این فاصله، جامعه ایران شاهد شکلگیری نهضت مشروطه، تأسیس مجلس شورای ملی، کشمکش میان استبداد و قانونخواهی، سلطنت محمدعلیشاه، به توپ بستهشدن مجلس و آغاز دوران احمدشاه بود. مستوفی این تحولات را در کنار خاطرات و تجربههای شخصی خود بازگو میکند و نشان میدهد تصمیمهای سیاسی چگونه بر زندگی روزمره مردم تأثیر میگذاشتند. روایت کتاب به سالهایی میرسد که جنگ جهانی اول، دخالت روسیه و انگلستان، ناامنی و قحطی، ایران را با بحرانی عمیق روبهرو کرده بودند. در پایان این دوره، قرارداد ۱۹۱۹ میان دولت وثوقالدوله و بریتانیا به نمادی از ضعف دولت مرکزی و افزایش نفوذ خارجی تبدیل شد. مستوفی این وقایع را در کنار وضعیت مالی و اداری کشور روایت میکند و تصویری ملموس از حکومتی ارائه میدهد که برای حفظ استقلال و اداره امور روزمره خود با دشواریهای جدی مواجه بود. کتاب صوتی شرح زندگانی من – جلد دوم؛ تاریخنگاری دانشگاهی به معنای امروزی نیست؛ آمیزهای از خاطره، مشاهده، شنیدهها، اسناد خانوادگی و تجربههای دیوانی نویسنده است. همین ویژگی به اثر ارزش ویژهای میبخشد. زبان ساده و روایی، اصطلاحات عامیانه، مثلها، حکایتها و طنز ظریف مستوفی، گذشته را از قالب تاریخ خشک بیرون میآورد و به تصویری زنده از جامعه ایران تبدیل میکند. این کتاب را میتوان هم زندگینامهای شخصی و هم نوعی مردمنگاری از روزگار قاجار دانست.
عبدالله مستوفی، دولتمرد و دیوانسالار دوره قاجار و پهلوی اول، این مجموعه سهجلدی را بر پایه دیدهها، شنیدهها و خاطرات خانوادگی خود نوشت. او تنها از شاهان و وزیران سخن نمیگوید؛ آداب اجتماعی، زبان مردم، شیوه کار ادارهها، پوشش، آموزش، بیماریها، باورها و دشواریهای زندگی روزمره نیز در روایتش جایگاهی مهم دارند. کتاب صوتی شرح زندگانی من – جلد دوم؛ با گویندگی افشین اعتماد بشنوید تا تاریخ قاجار را نه مجموعهای از نامها و تاریخها، بلکه روایتی زنده و نزدیک به زندگی خودمان تجربه کنید.
یک روز هم به موزهی لوور رفتیم، جسد مومیاییشدهی فرعونهای قدیم مصر را که در تابوتهای خود به خواب ابدی هستند دیدیم. فقط فرقی که با مردهی تازه دارند، همان رنگ جسد است که طول چهارهزار سال زمان در آن اثر کرده، قهوهایرنگ شدهاند و الا از هر حیث مثل جسدهایی هستند که تازه مرده باشند. در قسمت تاریخی ایران، تالار شوش و تالار تخت جمشید را تماشا کردیم، چند قطعه از سرستونها و تهستونها و یکی- دو قطعه میانستونهای تالار تخت و تالار صد ستون تخت جمشید را آورده برای نمایش گذاشتهاند و برای اینکه کلیهی تالار تخت هم نمایش داده شود، عالم صغیر آن را با تمام ستونها از چوب، به قطع کوچک تراشیده سر آن را پوشانده و تختی هم در جلوی آن گذاشتهاند. در تالار شوش، آجرهای قالبدرشت که روی آن را لعاب داده و نقشهای برجستهای در آنها بیرون آوردهاند، از خرابههای شوش حمل کرده و در اینجا یک بدنهی دیوار تالار را با این آجرهای جورکرده، به معرض نمایش گذاشتهاند.
گذشته از قسمت تاریخی، قسمتهای صنایع مستظرفهی دیگر هم در موزهی لوور هست که همه درنهایت ظرافت و زیبایی و قدمت است و از کل دنیا برای تماشای آن میآیند. قدری هم در مغازهی لوور گردش کردیم، تمام لوازم زندگی از نقاشی و کتابفروشی و خیاطی تا کوزهفروشی، هر یک در این مغازه شعبهای دارد که هر کس هر حاجتی داشته باشد، میتواند در این مغازه رفع نماید. در شعبهی فرش آن قالیهای عالی ایرانی هم داشت که به معرض فروش گذاشته بودند. این جور مغازه در تمام پایتختهای اروپا هست و پاریس چند تایی از آنها دارد که بزرگتر از همه همین مغازه است. فروشندههای این مغازه همه زن و دخترند که پشت بساطها ایستاده مشغول فروشند. خریدار به این مغازه آمده، خرید میکند و اگر نخواهد خود همراه ببرد، نشانی منزل خود را به فروشنده میدهد و در همان روز با سهچرخههای دستی به وسیلهی حمالهای خود مغازه، به منزل او میفرستند. شاید روزی یکی- دو میلیون فرانک فروش این مغازه است که همه را در همان روز، بدون اندک پس و پیش و کسر و نکسی به مقصدها میرسانند.
| عنوان کتاب | کتاب صوتی شرح زندگانی من – جلد دوم: تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه: از سلطنت مظفرالدین شاه تا قرارداد وثوق الدوله با انگلیس |
|---|---|
| گوینده | افشین اعتماد |
| نویسنده | عبدالله مستوفی |
| مدیر محصول | نسیم آقازاده |
| ناظر تولید | بهار رسولی |
| ناظر کیفی | بهاران حسن زاده |
| ناظر ضبط | نسیم آقازاده |
| میکس مسترینگ | نگین قاسمی |
| ویرایش صوتی | نگین قاسمی |
| طراح جلد | مهسا محمدبیدمشکی |
| زمان | ۸ساعت و ۱دقیقه |
| استودیو ضبط | نیک |
| ناشر صوتی | نشر صوتی نیک |
| ناشر متنی | ارس |
