کتاب صوتی تاریخ ایران باستان – باب پنجم: عقب‌نشینی یونانی‌ها

معرفی کوتاه کتاب صوتی:

کتاب صوتی تاریخ ایران باستان – باب پنجم: عقب‌نشینی یونانی‌ها نوشته‌ی حسن پیرنیا، ادامه‌ای بر روایت جنگ میان ایران و یونانیان در دوره‌ی هخامنشیان می‌باشد. این باب از کتاب به دورانی می‌پردازد که پس از رویارویی‌های بزرگ نظامی و عقب‌نشینی سپاه یونانی، مسیر جنگ تغییر می‌کند و تحولات سیاسی و پیامدهای آن مرکز توجه قرار می‌گیرد.

درباره‌ی موضوع کتاب صوتی:

در کتاب صوتی تاریخ ایران باستان – باب پنجم: عقب‌نشینی یونانی‌ها، حسن پیرنیا با قلم چیره‌ی خود به یکی از فصل‌های مهم تاریخ هخامنشیان می‌پردازد؛ دورانی که پس از جنگ‌های میان ایران و یونان، سیاست و نظام حکومت وارد مرحله‌ی جدیدی می‌شود. عنوان عقب‌نشینی یونانی‌ها، تنها دلالت بر یک حرکت نظامی نیست، بلکه نشانه‌ی دوره‌ای است که قدرت، سیاست و اتحاد دولت‌شهرهای یونانی در برابر ساختار گسترده‌ی هخامنشیان از هم می‌شکند و آشکارا تضعیف می‌گردد. این باب از کتاب صوتی، برای مخاطبی که می‌خواد روایات تاریخی را فرای مطالب رایج که در گذر سال‌ها دهان‌به‌دهان گشته است مطالعه کند، از اهمیت و ارزش بالایی برخوردار است؛ این بخش فقط مربوط به داستان‌ها و شکست‌های یونان نیست؛ بلکه به بررسی تحلیلی مواردی چون: مسیر شکل‌گیری بحران‌ها، تصمیمات فرماندهان، اهمیت نقش جغرافیا، شرایط سپاه و تأثیر سیاست‌های داخلی و خارجی نیز می‌پردازد. یکی از محورهای مهم این کتاب، توجه به منابع تاریخی یونانی و مقایسه روایت‌های مختلف است. از آنجا که بخش بزرگی از اطلاعات مربوط به این دوره از نوشته‌های مورخان یونانی به دست ما رسیده، پیرنیا ملقب به مشیرالدوله با نگاهی پژوهشی تلاش می‌کند میان روایت‌های گوناگون تمایز بگذارد و مخاطب را با دشواری‌های داوری درباره تاریخ باستان آشنا کند. همین ویژگی باعث می‌شود کتاب صوتی تاریخ ایران باستان – باب پنجم: عقب‌نشینی یونانی‌ها نه فقط روایتی از یک دوره تاریخی، بلکه نمونه‌ای از تاریخ‌نگاری تحلیلی باشد. گوش سپردن به این بخش حساس از تاریخ ایران باستان، با گویندگی حرفه‌ای فرهاد اتقیایی می‌تواند تجربه‌ی جالب‌تری برای دوست‌داران ژانر تاریخی باشد.

در بخشی از کتاب صوتی تاریخ ایران باستان – باب پنجم: عقب‌نشینی یونانی‌ها می‌شنویم:

پروشات که از دیرگاهی قصد کشتن استاتیرا زن اردشیر را داشت، بالاخره به دسایس و حیَل نیت خود را اجرا کرد. او زنی در خدمت خود داشت ژی‌ژیس نام که مورداعتماد تامّ ملکه و بر وی مسلط بود و همین زن به قول دی‌نُن آلت اجرای خیال فاسد پروشات گردید. شرح قضیه موافق نوشته‌های دی‌نُن، کتزیاس و پلوتارک با جزئی اختلاف چنین است: هر دو ملکه از چندی قبل آشتی کرده و ظاهراً نشان می‌دادند که منازعات و سوء‌ظن‌های دیرینه را فراموش کرده‌اند؛ زیرا به منازل یکدیگر آمد و شد داشتند و با هم غذا صرف می‌کردند. ولی چون باطناً از یکدیگر بیمناک بودند، غذا را از یک ظرف و از همان خوراک می‌خوردند. بعد پلوتارک می‌گوید: در پارس مرغی هست که فضاله ندارد و روده‌هایش پر از چربی است. بنابراین تصور می‌کنند که غذای این مرغ از باد و شبنم است. این مرغ را رین‌تاسِس نامند ولی کتزیاس این مرغ را رین‌داوِس نامیده و چنین گوید: پروشات در سر میز یکی از این مرغ‌ها را برداشته با کاردی که یک طرف آن را مسموم کرده بودند به دو نیم تقسیم کرد. نیمی را که مسموم نشده بود خودش برداشت و نیم مسموم را به ملکه‌ی جوان داد. از درد شدید و تشنج‌هایی که بعد برای ملکه حاصل شد، او یقین کرد که مسموم گشته و به‌فاصله‌ی چند ساعت درگذشت.