بعضی وقتها نمیخواهیم فقط از ما عذرخواهی شود؛ میخواهیم طرف مقابل خودش بفهمد چرا باید عذرخواهی کند. مثلاً انتظار داشتهایم بعد از یک روز سخت حالمان را بپرسد و با نپرسیدنش، بهجای اینکه بگوییم: «امروز واقعاً به توجهت احتیاج داشتم»، سرد میشویم، کوتاه جواب میدهیم یا سر موضوعی کاملاً بیربط بحث راه میاندازیم. از نظر آلن دوباتن، بسیاری از رابطهها دقیقاً در همین فاصله میان آنچه نیاز داریم و آنچه قادر به بیانش هستیم آسیب میبینند. کتاب صوتی فوت کوزهگری روابط موفق، دربارهی همین جزئیات ظاهراً کوچک است؛ دفاعی شدن هنگام انتقاد، انتظار ذهنخوانی از دیگری، سخت بودن عذرخواهی، ترس از نشان دادن نیاز و آسیبپذیری و دلخوریهایی که اگر دربارهشان حرف نزنیم، کمکم نگاه ما را به طرف مقابل تغییر میدهند.
دوباتن بهجای ارائه تصویری آرمانی از عشق، رابطه را میان دو انسان ناکامل بررسی میکند؛ دو نفری که هرکدام گذشته، حساسیتها، ترسها و نقاط کوری دارند و قرار است یاد بگیرند چطور با همه اینها کنار یکدیگر زندگی کنند.

یکی از ایدههای جالب کتاب صوتی فوت کوزهگری روابط موفق، این است که آدمها معمولاً در آغاز رابطه بهترین نسخه خودشان را به یکدیگر نشان میدهند، بدون اینکه الزاماً قصد فریب داشته باشند. در یک قرار چندساعته خیلی چیزها دیده نمیشود: اینکه هنگام خستگی چطور رفتار میکنیم، با انتقاد چه میکنیم، چقدر به تنهایی نیاز داریم، چه چیزی حسادت ما را تحریک میکند یا وقتی احساس میکنیم دوستداشتنی نیستیم چه واکنشی نشان میدهیم.
زندگی مشترک دیر یا زود این بخشها را آشکار میکند.
اینجاست که دوباتن سراغ مسئلهای مهمتر میرود: ما فقط با شخصیت امروز یک نفر وارد رابطه نمیشویم؛ گذشته او نیز همراهش میآید. تجربههای کودکی، رابطه با والدین، شیوهای که محبت دریافت کردهایم و حتی چیزهایی که زمانی برای محافظت از خودمان یاد گرفتهایم، ممکن است سالها بعد در یک رابطه عاشقانه دوباره ظاهر شوند.
برای همین ممکن است یک تأخیر ساده برای یک نفر فقط «دیر رسیدن» باشد و برای دیگری معنای «برای تو مهم نیستم» پیدا کند. یا یک انتقاد معمولی، در ذهن کسی دیگر به «من بهاندازه کافی خوب نیستم» ترجمه شود.
کتاب صوتی فوت کوزهگری روابط موفق، با صدای ناهید حجتپناه، در ادامه روی تواناییای تمرکز میکند که شاید کمتر دربارهاش حرف میزنیم: درست ترجمه کردن رفتار یکدیگر. آیا سکوت طرف مقابل الزاماً بیتفاوتی است؟ آیا عصبانیت همیشه نشانه دشمنی است؟ آیا پشت یک رفتار آزاردهنده ممکن است ترس، شرم یا نیازی وجود داشته باشد که فرد هنوز بلد نیست آن را به شکل بهتری بیان کند؟ البته دوباتن از این نگاه نتیجه نمیگیرد که باید هر رفتاری را توجیه کرد. یکی از مسائل مهم اثر، تشخیص فاصله میان پذیرش نقصهای انسانی و کنار آمدن با رفتاری است که باید درباره آن مرز مشخصی داشت. رابطه سالم به همان اندازه که به شفقت نیاز دارد، به توانایی بیان روشن خواستهها و نارضایتیها هم وابسته است. از این زاویه، عنوان کتاب صوتی معنای دقیقتری پیدا میکند. «فوت کوزهگری» رابطه موفق یک ترفند مخفی برای جلوگیری از دعوا نیست؛ مجموعهای از تواناییهای کوچک است: بتوانیم بفهمیم دقیقاً از چه چیزی ناراحتیم، آن را بدون تحقیر دیگری بیان کنیم، انتقاد را بدون فروپاشی یا ضدحمله بشنویم و گاهی رفتار طرف مقابل را قبل از محکوم کردن، بهتر تفسیر کنیم. کتاب صوتی فوت کوزهگری روابط موفق، از آن آثاری نیست که لازم باشد تمام نکاتش را حفظ کنید. احتمالاً وسط شنیدن یک بخش، یک گفتوگوی قدیمی خودتان را به یاد میآورید و ناگهان متوجه میشوید چرا آن مکالمه به آن شکل پیش رفت. همین ویژگی باعث میشود قالب صوتی به حالوهوای اثر بخورد. روایت ناهید حجتپناه مطالب را از حالت مجموعهای از توصیههای رابطهای دور میکند و بیشتر شبیه شنیدن گفتوگویی درباره رفتارهایی میشود که احتمالاً نمونهشان را در زندگی خودمان دیدهایم. کتاب صوتی به شما نمیگوید چگونه یک رابطه «بینقص» بسازید؛ بیشتر کمک میکند دفعه بعد که همان الگوی آشنای دلخوری، سکوت یا دفاع کردن تکرار شد، کمی زودتر متوجه شوید چه اتفاقی در حال رخ دادن است.
فرض کنید از شریک عاطفیتان میپرسید: «چیزی شده؟»
میگوید: «نه.»
اما شما هر دو میدانید چیزی شده است. حالا باید حدس بزنید.
جملهای که صبح گفتهاید؟
کاری که فراموش کردهاید؟
پیامی که دیر جواب دادهاید؟
شاید عجیب باشد، اما گاهی از نزدیکترین آدم زندگیمان انتظار داریم کاری را انجام دهد که تقریباً غیرممکن است: ذهن ما را بخواند.
و وقتی موفق نمیشود، همین نفهمیدن را نشانه کمبود محبت میگیریم. دوباتن در این کتاب صوتی سراغ همین لحظههای کوچک میرود؛ نه لحظههایی که یک رابطه رسماً به بحران رسیده، بلکه همان چند دقیقهای که هنوز میشود مسیر یک گفتوگو را عوض کرد. اینکه بهجای گفتن: «خودت باید میفهمیدی!» بتوانیم بگوییم چه چیزی نیاز داریم. بهجای جمع کردن شواهد علیه یکدیگر، بفهمیم دقیقاً چه چیزی ما را آزرده است و پیش از اینکه خودمان و طرف مقابل را با جملهی او همیشه همینطور است برنجانیم، کمی تفکر کنیم و بفهمیم دقیقا چه چیز میان ما اتفاق افتاده است.
| عنوان کتاب | فوت كوزهگری روابط موفق |
|---|---|
| گوینده | ناهيد حجت پناه |
| نویسنده | آلن دوباتن |
| مترجم | بنفشه شريفىخو |
| مدیر محصول | نسيم آقازاده |
| ناظر تولید | نسيم آقازاده |
| ناظر کیفی | نسيم آقازاده |
| بازشنو | نازنين حاجى لو |
| ناشر صوتی | نشر صوتی نیک |
| استودیو ظبط | استودیو نیک |
| ناشر متنی | كتاب سراى نيك |
| زمان | ۵ ساعت و ۱۹ دقیقه |