صدای شما می‌تواند بخشی از
روایت بعدی نیک باشد.

قصیده‌سرای بزرگ خراسان، ناصر خسرو، در زبده‌ترین قصیده‌اش، زبان فارسی را «دُرِّ لفظِ دری» می‌نامد و ننگ دارد از اینکه آن را، در قالب شعر، به «پای خوکان [بریزد]». بهتر از این تا امروز آیا تعریفی برای زبان فارسی به فکر کسی رسیده، یا بعد از نه قرنی که از عمرش می‌گذرد، آیا لازم است که کسی امروز دنبال تعریف جانانه‌تری بگردد؟ حاشا! اما کوشش در دفعِ آفاتی که همواره بلای جان این مروارید خوشاب بوده، حرفِ دیگری‌ست.

بعد از رفتن حافظ، فارسی یتیم ماند، و یکسره شد آلتِ دستِ منشیانِ فن‌نویسی که، به زورِِ سجع و جناس و استعراب و قرینه‌سازی و غیره، معنی را، به تصاعد، از نثر فارسی بیرون راندند و تعارف را در جای آن نشاندند. شش قرن طول کشید تا اینکه قائم‌مقام، در منشآتش، درِ معنی را دوباره به روی نثر فارسی باز کرد و دستور از یاد رفتهٔ گفتار را به یادش آورد و ساختار موسیقایی آن را دوباره به کار گرفت. دیگرانی، در پی او، قدم‌های بلندتر برداشتند و به زبان و ساختار و موسیقی گفتار بیش از پیش بها دادند. و از اینجا بود که فارسی دوباره کم‌کم جانی گرفت و برای امروزی‌ها راه باز شد ـ که اگر نمی‌شد، معلوم نیست که، بعد از دُرّهٔ نادره، کار فارسی آفت‌زده به کجاها می‌کشید. بگذریم که هنوز خیلی مانده تا قیمت آن دوباره به قیمت «قیمتی دُرّ» ناصر خسرو برسد.

امروزه، به رغم شلتاقی که در کار فارسی‌نویسی برپاست، بر ذمّهٔ هر قلم‌به‌دست صادقی‌ست که از این نکتهٔ باریک غافل نماند که خرما بر نخیل علم و ادب هزاران برابر شده، اما دست ما همچنان کوتاه‌تر از آن است که باید باشد، چه در عرصهٔ علم و ادب، چه از بابت بهره جستن از امکانات بی‌حد و حساب نهفته در فطرت فارسی در هر زمینه‌یی ـ آنچنان که تا اواخر قرن هشتم رواج داشت.

برگرفته از کتاب «زبان زنده» نوشتهٔ منوچهر انور

ما شبی دست برآریم و دعایی بکنیم
غم هجران تو را چاره ز جایی بکنیم

دل بیمار شد از دست رفیقان مددی
تا طبیبش به سر آریم و دوایی بکنیم

خشک شد بیخ طرب راه خرابات کجاست
تا در آن آب و هوا نشو و نمایی بکنیم

آنکه بی‌جرم برنجید و به تیغم زد و رفت
بازش آرید خدا را که صفایی بکنیم

در ره نفس کزو سینهٔ ما بتکده شد
تیر آهی بگشاییم و غزایی بکنیم

مدد از خاطر رندان طلب ای دل ورنه
کار صعب است مبادا که خطایی بکنیم

سایهٔ طایر کم‌حوصله کاری نکند
طلب از سایهٔ میمون همایی بکنیم

دلم از پرده بشد حافظ خوش‌لهجه کجاست
تا به قول و غزلش ساز نوایی بکنیم