کتاب صوتی چگونه بر جهان حکومت کنیم؟

معرفی کوتاه کتاب صوتی:

اینجا قرار نیست فقط دیکتاتورها را تماشا کنید؛ نویسنده با شیطنت شما را پشت میز آن‌ها می‌نشاند تا ببینید بازی قدرت از آن طرف میز چه شکلی است. اگر روزی تصمیم گرفتید جهان را تصاحب کنید، بهتر است بدون برنامه جلو نروید. بالاخره حکومت بر جهان هم دردسرهای خودش را دارد؛ باید راهی برای رسیدن به قدرت پیدا کنید، رقبا را کنار بزنید، تصویر مناسبی از خودتان بسازید، با مخالفان سروکله بزنید و مهم‌تر از همه، مطمئن شوید کسی به این زودی‌ها جای شما را نمی‌گیرد.

آندره د گیلوم در کتاب صوتی چگونه بر جهان حکومت کنیم؟ دقیقاً با همین لحن سراغ قدرت و دیکتاتوری می‌رود. او به‌جای نوشتن یک کتاب جدی و سنگین درباره‌ی حکومت‌های اقتدارگرا، خودش را در نقش مشاوری قرار می‌دهد که قرار است به یک دیکتاتور تازه‌کار راه و رسم کار را یاد بدهد. نتیجه، راهنمایی است که هرچه توصیه‌هایش جدی‌تر به نظر می‌رسند، طنز پشت آن‌ها بیشتر خودش را نشان می‌دهد. در این راهنمای نامتعارف، از رسیدن به قدرت و انتخاب اطرافیان گرفته تا برخورد با دشمنان، کنترل مخالفان، ساختن چهره‌ای قدرتمند از خود و حفظ جایگاه، همه‌چیز از زاویه‌ی دید کسی روایت می‌شود که انگار واقعاً قصد دارد جهان را زیر فرمان خودش درآورد. د گیلوم در این مسیر به نمونه‌هایی از تاریخ و رفتار صاحبان قدرت هم سر می‌زند و ویژگی‌هایی را کنار هم می‌گذارد که بارها در حکومت‌های مختلف تکرار شده‌اند.

درباره‌ی موضوع کتاب صوتی:

عنوان فعلی کتاب صوتی تقریباً تکلیف همه‌چیز را روشن می‌کند: «راهنمای دیکتاتور بلندپرواز»! بنابراین با اثری روبه‌رو نیستیم که بخواهد تاریخ دیکتاتوری را با لحنی دانشگاهی تعریف کند. د گیلوم خودش را در جایگاه کسی قرار می‌دهد که انگار سال‌ها تجربه‌ی حکومت‌داری دارد و حالا می‌خواهد رموز موفقیت را در اختیار نسل بعدی مستبدان بگذارد.

محتوای کتاب صوتی هم این شوخی را تا آخر ادامه می‌دهد. از اینکه آیا اصلاً شرایط لازم برای چنین کاری را دارید شروع می‌کند، بعد به مسیرهای کسب قدرت می‌رسد و سراغ اداره‌ی کشور، حفظ قدرت، ثروت، روابط شخصی، ساختن میراث و حتی بازنشستگی می‌رود. در این کتاب صوتی توصیه‌هایی درباره‌ی ساخت پرچم شخصی، انتخاب حکومت دست‌نشانده، محدود کردن آزادی بیان و برخورد با دشمنان هم بخشی از همین بازی طنزآمیز هستند.

جذابیت کتاب صوتی چگونه بر جهان حکومت کنیم؟ در همین جابه‌جایی زاویه‌ی دید است. به‌جای اینکه از بیرون درباره‌ی صاحبان قدرت حرف بزند، وانمود می‌کند خود شما قرار است یکی از آن‌ها باشید. در نتیجه بعضی رفتارهایی که در روایت‌های تاریخی ممکن است جدی، پیچیده یا حتی باشکوه به نظر برسند، وقتی به شکل توصیه برای موفقیت کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، جنبه‌ی مضحک و گاهی تلخشان بیشتر به چشم می‌آید.

به همین دلیل، ته‌مایه‌ی طنز این کتاب صوتی فقط برای خندیدن به چند دیکتاتور مشهور نیست. د گیلوم از الگوهایی مثل شیفتگی به قدرت، کنترل مخالفان، ساختن چهره‌ای بزرگ از رهبر و تلاش برای ماندن در قدرت شوخی می‌سازد و خواننده را با تناقض‌های این رفتارها روبه‌رو می‌کند. اگر از طنز سیاسی، تاریخ و کتاب‌هایی که موضوعات جدی را با زبانی بازیگوش و کنایه‌آمیز روایت می‌کنند لذت می‌برید، کتاب صوتی چگونه بر جهان حکومت کنیم؟ تجربه‌ی متفاوتی است. این اثر بیش از آنکه بخواهد درس سیاسی بدهد، با تقلید لحن کتاب‌های راهنما، مناسبات قدرت را به سوژه‌ی طنز تبدیل می‌کند. این کتاب صوتی با گویندگی کامبیز خلیلی برای فضای متنی‌ای که بخش زیادی از شوخی‌اش در جدی گفتن حرف‌های عمداً بی‌پروا و نامعقول شکل می‌گیرد و با لحن روایی‌ای که دارد، تضاد میان جدیت ظاهر حرف‌ها و طنز پشت آن‌ها را بهتر منتقل می‌کند و کتاب صوتی چگونه بر جهان حکومت کنیم؟ را به چیزی نزدیک به شنیدن یک راهنمای صوتی برای دیکتاتور شدن تبدیل می‌کند.

در آستانه‌ی کتاب صوتی چگونه بر جهان حکومت کنیم؟ می‌شنوید:

تبریک! ظاهراً دیگر قرار نیست مثل بقیه‌ی مردم زندگی کنید. شما برنامه‌های بزرگ‌تری دارید: جهان باید تحت فرمانتان باشد.

فقط چند مشکل کوچک باقی مانده است. اول باید ببینید اصلاً استعداد دیکتاتور شدن دارید یا نه. بعد باید راه مناسبی برای رسیدن به قدرت پیدا کنید. وقتی هم به آن رسیدید، تازه دردسر اصلی شروع می‌شود؛ مخالفان، رسانه‌ها، دشمنان، پول، محبوبیت و البته آدم‌هایی که ممکن است خودشان چشم به صندلی شما داشته باشند.

آندره د گیلوم تمام این دردسرها را با خونسردی یک مشاور کارکشته پیش رویتان می‌گذارد و طوری از روش‌های صاحبان قدرت حرف می‌زند که انگار مشغول خواندن یک کتاب موفقیت هستید؛ فقط هدف این بار پیشرفت شغلی یا مدیریت بهتر زندگی نیست، هدف تصاحب جهان است. هرچه جلوتر می‌روید، توصیه‌ها بی‌پرواتر می‌شوند و نمونه‌هایی از قدرت‌طلبی در دوره‌های مختلف هم وارد ماجرا می‌شوند. همین جدی گرفتن یک ایده‌ی کاملاً نامعقول است که طنز کتاب صوتی را می‌سازد: رفتارهایی که وقتی در لباس زرق‌وبرق‌دار راهنمای موفقیت قرار می‌گیرند، دیگر نمی‌شود به‌سادگی از کنار پوچی و تناقضشان گذشت.